“Αγαπώ τη γη. Νιώθω δεμένος μαζί της σε όλα μου τα συναισθήματα. Οι πιο μακρινές αναμνήσεις της παιδικής μου ηλικίας έχουν τη γεύση της γης. Η γη, ο κάμπος, έχουν κάνει μεγάλα πράγματα στη ζωή μου. Τα ζωύφια της γης, τα ζώα, οι αγρότες, κρύβουνε μυστικά που φτάνουν σε πολύ λίγους. Εγώ τα συλλαμβάνω τώρα με το ίδιο πνεύμα όπως και στα παιδικά μου χρόνια… Χωρίς ετούτη την αγάπη που έχω για τη γη δεν θα είχα καταφέρει να γράψω τον Ματωμένο Γάμο…” έγραψε ο Φρ. Γκαρθία Λόρκα.

Η σχέση μου με το Θέατρο και την Υποκριτική είναι ανώριμη. Η επιθυμία μου να σπουδάσω την τέχνη των τεχνών -την Υποκριτική- είναι επίσης ανώριμη. Και τέτοια θα παραμείνει πάντα γιατί ξέρω καλά ότι το σύμπλεγμα που έχω με τον εαυτό μου δεν ξεπερνιέται “έτσι απλά”. Πώς να ανέβεις στη σκηνή και να καταθέσεις σε κοινό όσα δεν καταθέτεις στον ίδιο σου τον εαυτό;

Τέχνη των Τεχνών την είπα, κι αυτό διότι πιστεύω πως δεν υπάρχει υψηλότερο πράγμα από το να ζεις τη ζωή κάποιου άλλου με σκοπό να τον συστήσεις σε όσους δεν μπορούν να κάνουν το ίδιο. Όχι “να ζεις τον ρόλο” ούτε “να λες τα λόγια που είπε”. Αλλά να είσαι το υποκείμενο του ρόλου και να κάνεις αυτά που έκανε.

Με την ίδια θέρμη, σκληρότητα, βιαιότητα, αγάπη, ηρεμία τα έκανε κι εκείνος, είτε στ’ αλήθεια είτε στη φαντασία ενός συγγραφέα. Κι αν υπάρχει μεγαλύτερη αλήθεια από τη φαντασία του συγγραφέα! Η Αλήθεια ζει μέσα στην ψυχή μας και ο συγγραφέας (ο ποιητής, ο συνθέτης…) έχει άλλες φορές την δυνατόητα και άλλες απλά την ευκαιρία να την τυπώσει. Κι όποιος είδε…είδε.

Κι όποιος οίδε…οίδε. Η κατανόηση είναι το κλειδί που ανοίγει την θύρα της αγάπης…

Δεν πηγαίνω συχνά στο θέατρο κι ας θέλω. Με φορτίζει πολύ. Μετά από κάθε καλή παράσταση με πνίγει ο εαυτός μου και ο χαρακτήρας μου. Με θολώνει η μεγαλωσύνη της αγάπης που ίσως κάποτε να νιώθω και με συντρίβει η μικρότητα του μίσους που παραμονεύει να πάρει τον έλεγχο της καρδιάς μας.

Εχθές είχα μία ανεξήγητη παρόρμηση να πάω να δω τον “Ματωμένο Γάμο” του Λόρκα, που φέτος ανεβάζει το Εθνικό (Θέατρο Κάππα) σε σκηνοθεσία Σωτήρη ΧατζάκηΜ. Χατζιδάκι και μουσική -φυσικά- . Σας μεταφέρω στοιχεία από το Πρόγραμμα :

“Η υπόθεση εκτυλίσσεται δραματουργικά σε τρεις απλές φάσεις: αρραβώνες, γάμος, θάνατος. Η μάνα του νέου και ο πατέρας της νέας αρραβωνιάζουν τα παιδιά τους. Από την πρώτη στιγμή όμως ένα σύννεφο απειλεί τη χαρά του γάμου που θα επακολουθήσει.

Η νύφη είναι ακόμη ερωτευμένη με τον Λεονάρδο -παντρεμένο και πατέρα ενός παιδιού- ο οποίος ζει στην ίδια περιοχή με τη γυναίκα του και την πεθερά του. Επειπλέον, από παλιά υπάρχει βεντέτα ανάμεσα στην οικογένεια του Λεονάρδου και την οικογένεια του γαμπρού, που έχουν σκοτώσει τον πατέρα και τον αδελφό του. Η μάνα του γαμπρού αισθάνεται την απειλή του αίματος που πλανιέται πάνω από τη γαμήλια ατμόσφαιρα.

Το πρωί του γάμου ο Λεονάρδο επισκέπτεται τη νύφη. Εκείνη ωστόσο αρνείται τις προτάσεις του και προσπαθεί να πιαστεί από το γάμο σαν από σανίδα σωτηρίας, γιατί φοβάται τον εαυτό της. Μόλις όμως τελειώνει η γαμήλια τελετή, υποκύπτει στο πάθος της και φεύγει μαζί του…”

Δεν θα γράψω παραπάνω για την υπόθεση του έργου, είναι λίγο πολύ γνωστή και αν μη τι άλλο έυκολη στο να την εντοπίσει κανείς στην λογοτεχνία. Η ουσία για μένα είναι σε όλα όσα ένιωσα κατά τη διάρκεια της παράστασης και δύσκολα θα μπορέσω ποτέ να τα μεταδώσω.

Σαν story μπορεί να σας ακούγεται απλοϊκό -ακόμη κι αν είναι Λόρκα- ένα πάθος που δεν υποτάχθηκε στον ρεαλισμό και το βίωμα, έμεινε έωλο πάνω από τα κεφάλια δύο νέων και στην αδυναμία τους να το ζήσουν -και απομυθοποιήσουν- ώστε να λυτρωθούν, το κατέστησαν πάθος πολλών περισσοτέρων…

Της μάνας που μένει “ορφανή” χάνοντας και τον τελευταία εν ζωή γιο της, της νύφης που εν αγνοία και εν αδυναμία της ζει μεταξύ φθοράς του πάθους και τραγικότητας, του γαμπρού που από την πρώτη στιγμή δακρύζοντας την ώρα που γελά δεικνύει την βαθιά εσωτερική γνώση που όλοι έχουμε για το πεπρωμένο μας, του πατέρα της νύφης που αγαπά και λατρεύει τη γη του μ’ έναν τρόπο ατόφιο και της γειτονιάς που έχει μάλλον τον ρόλο των επιμέρους χαρακτηριστικών ενός χαρακτήρα.

Κι όμως, είναι πολλά περισσότερα από μια ατυχή ιστορία αγάπης ή πάθους. Είναι η αιώνια διαμάχη ανάμεσα στο συναίσθημα και την κακή διαίσθηση. Η προαιώνια κτήση του πάθους στην ψυχή μας σαν μέσο απόδρασης από την ευθύνη για την ίδια τη ζωή μας. Η ανάγκη μας να αυτοτιμωρούμαστε για όσα δεν τολμάμε να παραδεχτούμε πως νιώθουμε και η μικρότητά μας μπροστά στο μεγαλείο της εγκράτειας και της σοφρωσύνης.

Μα πάνω από όλα, πέρα από κάθε τι, είναι η Αγάπη. Όχι η αγάπη για έναν σύντροφο ή για μια μάνα. Η Αγάπη για τον άνθρωπο που είναι μικρός και ανίκανος να διαχειριστεί τα μεγάλα και τα ωραία. Για τον άνθρωπο που υποφέρει και βασανίζεται προκειμένου να κάνει την υπέρβαση και να περάσει στην όχθη των σοφών και αγαθών. Η αγάπη για την αδυναμία και ο έρωτας για την απώλεια.

Είμαστε εθισμένοι στον πόνο. Είμαστε άρρηκτα συνδεδεμένοι με την απώλεια. Από χθες νιώθω ότι έκανα ένα βήμα προς το να αγαπήσω αυτή μας την μικρότητα…

Τον ρόλο της μάνας κρατά η Δ. Μπεμπεδέλη , του γαμπρού ο Αλ. Μπουρδούμης, της νύφης η Τ. Τρύπη, Λεονάρδος ο Κ. Κωνσταντόπουλος (θα αφιερώσω άλλο post για να μοιραστώ μαζί σας την εντύπωση και την αύρα που “χτίστηκε” γύρω μου λόγω της υποκριτικής του) και πατέρας της νύφης ο Χρ. Πάρλας.

Δείτε την παράσταση -όσοι μπορέσετε- κι ύστερα σχολιάστε…Νομίζω θα έχουμε πολλά να πούμε και για πολύ καιρό…

Κλείνω το post με λόγια του Λόρκα, όπως το άρχισα :

Θέλω να κλάψω, έτσι νιώθω,
όπως κλαίνε τα παιδιά στο τελευταίο το θρανίο,
γιατί δεν είμαι ποιητής, ούτε άντρας ούτε φύλλο,
μα σφυγμός πληγωμένος που τα πράγματα σκαλίζει, απ’ την άλλη τους μεριά.

Θέλω να κλάψω, το όνομά μου να φωνάξω,
Φρεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, στην όχθη τούτης της λίμνης
αυτό που αληθινά είμαι να δηλώσω, άνθρωπος με αίμα
που αρνιέται τη χλεύη και τους υπαινιγμούς των λέξεων.

Εδώ, πλάι στο γυμνό νερό
την ελευθερία μου ζητώ, την ανθρώπινη αγάπη μου
όχι για το πέταγμα που ίσως μου δώσει, το φώς ή τον καυτό ασβέστη,
μα για τον ενεστώτα χρόνο μου που περιμένει στη σφαίρα της τρελή αύρας.

*Ο Φρ. Γκαρθία Λόρκα εκτελέστηκε από το καθεστώς του Φράνκο, την Αυγή της 19ης Αυγούστου του 1936, στα φαράγγια του Βιθνάρ.